Het Struikelstenen project

Sinds 2010 participeert de Stg. Oranje Vereniging Kerkrade samen met de gemeente Kerkrade in het voornoemde project. Het doel was om herdenkingstenen, van de kunstenaar Günther Demnig, te plaatsen voor de huizen van de Kerkraadse joden die tijdens de tweede wereldoorlog werden gedeporteerd en vermoord. Op 30 november 2016, oftewel in het jaar 5777 van de Joodse jaartelling, is het project “Stolpersteine” afgesloten. In het bijzijn van de kunstenaar Günther Demnig, werden de laatste stenen gelegd in de Franciscanerstraat in de Kerkraadse wijk Bleijerheide. De eerste stenen die gelegd werden in 2010 bij het voormalig pand Bergstein gelegen aan de Markt te Kerkrade, zijn geadopteerd door de Oranjevereniging Kerkrade. Ook de laatste stenen zijn geadopteerd door de Oranjevereniging Kerkrade samen met de buurtvereniging “de Bouwerwei” uit de wijk Bleijerheide.

De Oranjevereniging Kerkrade, samen met de gemeente Kerkrade, heeft zich tot doel gesteld om alle in Kerkrade geplaatste stenen te laten adopteren. Een aantal stenen is nog beschikbaar voor adoptie. Verenigingen, scholen en/of particulieren kunnen zich nog aanmelden bij de gemeente Kerkrade of via de Stg. Voorheen Oranje Vereniging Kerkrade, om hiervoor in aanmerking te komen.

Ieder jaar tijdens de Dodenherdenking en ieder jaar tijdens de herdenking van de bevrijding van concentratiekamp Auschwitz (27 januari), wordt er aandacht besteed aan dit project. Iedereen wordt gevraagd om tijdens die dagen steentjes en/of bloemen te leggen bij de struikelstenen. Het leggen van steentjes bij graven is een zeer oud Joods gebruik dat dateerd van duizenden jaren geleden, toen de Joodse bevolking door de woestijn trok. Doden moesten in de woestijn worden achtergelaten en begraven. Bij de graven werden stenen neergelegd zodat de graven terug konden worden gevonden en eveneens om een teken achter te laten dat men het graf had bezocht.

Een overzicht van alle struikelstenen in de gemeente Kerkrade:

Hoofdstraat 34: Max Weinblum, Chana Reka Weinblum-Laskowski, Israel Weinblum, Esther Helena Weinblum, Frieda Weinblum, Henri Weinblum, Bertha Weinblum.
Voormalig pand Bergstein, Markt, Kerkrade Centrum: Hugo Wolf, Helena Wolf-Thal.
Laurastraat 89: Dagobert Levy, Selma Levy-Simon, Manfred Levy, Erwin Levy, Günther Levy.
Bleijerheiderstraat 71: Walter Moritz.
Bleijerheiderstraat 116: Walter Keller, Rosa Keller-Lucas, Herbert Helmut Keller.
Gulperplein 33: Israel Salomons.
Hammolenweg 7: Margarethe Sara Grosz.
Holzstraat 10 & 10a: Max Ernst Levy, Herta Levy-Keller, Edith Levy.
Hoofdstraat 12: Siegmund Nathan, Bertha Nathan-Israel.
Industriestraat 22: Adolf Kohls.
Rimburgerweg 5: Charles Jacob van Zijl.
Tulpenstraat 36: Mia Vischschraper.
Schaesbergerstraat 60: David Cahn.
Ursulastraat 59: Salomon Polak, Eva Polak-Stokvis.
Franciscanerstraat 37: Walter Koch, Berta Koch-Bucholz, David de Haas.

Gedicht van de Kerkraadse dialect schrijver en dichter Wim Heijmans naar aanleiding van het plaatsen van de laatste struikelstenen in Kerkrade, 30 november 2016.

Struuchele.
Durch de duur
Van hön hoes
D’r letste jank
Aafjeveurd noa d’r doeëd
Sjatte vilt óp ’t hoes
Bleer ritsele broen
Valle in d’r herfswink
Doedelzak tuen
Kinger legke Jude jraafsjting
Name wies umrengd
Lu jejroepd mit kappe en hud
Sjuts teëje de vroaskouw
Staeche keëtse aa
Sjuts teëje jewald
Vus struuchele
Sjuts teëje ónreët
Name i sjtolpersjting
Doa kan me nit um hin
Darf noeëts mieë passere
Inne sjpraecher sjprikt
Zörg vuur d’r daag va hu
Sjtruuchel in de tsiet.